Pikap Nasıl Seçilir? Plak Dinlemeye Başlangıç
Plak dinlemeye başlayan birçok kişinin ilk hayal kırıklığı aynıdır: yeni pikap kurulur, iğne plağa iner ve beklenen dolgun ses yerine cılız, tiz ağırlıklı bir tını gelir. Sorun genellikle cihazın kalitesinde değil, zincirin bir halkasının eksik ya da yanlış ayarlanmış olmasındadır. Pikabın nasıl çalıştığını anlamadan alım ölçütleri, kurulum ayarları ve plağı koruyan alışkanlıklar havada kalır; bu yüzden oradan başlıyoruz.
İğneden Hoparlöre: Sinyal Neden Bu Kadar Zayıf Çıkar?
Plağın oluğundaki dalgalı çeperler, müziğin fiziksel izidir. İğne bu çeperleri takip ederken titreşir; kartuşun içindeki mıknatıs ve bobin düzeneği bu titreşimi elektrik sinyaline çevirir. Ortaya çıkan sinyal birkaç milivolt, bazı kartuşlarda daha da düşük düzeydedir; yani bir telefonun ya da CD çalarınkinden çok daha zayıftır.
İkinci mesele eşitlemedir: plak basılırken bas frekanslar kısılır, tizler yükseltilir. Ön yükselteç (phono katı) hem sinyali güçlendirir hem de bu dengeyi tersine çevirir. Pikabı doğrudan bir stereo amfinin sıradan hat girişine bağladığınızda duyduğunuz ince ve kısık ses bundandır; amfide “PHONO” girişi yoksa dahili ya da harici bir ön yükselteç şarttır.
Tahrik, Otomasyon, Ön Yükselteç: Kutuda Neye Bakmalı?
Kayış tahrikli modellerde motor, tablaya bir kayışla bağlıdır; bu yapı motor titreşiminin iğneye ulaşmasını azaltır, ancak kayış zamanla gevşeyip değişim ister. Direkt tahrikte motor tablayı doğrudan döndürür; hız çabuk oturur ve kararlı kalır, bu yüzden DJ kullanımında tercih edilir. Tam otomatik modeller kolu kendisi indirip kaldırır; yarı otomatikler iğneyi sizin indirmenizi bekler ama plak bitince kolu kaldırır; manuel modellerde her şey sizdedir.
Özellik listesinde üç satıra dikkat edin: dahili ön yükselteç ve onu kapatabilen anahtar, plakları bilgisayara aktarmaya yarayan USB çıkışı ve ayarlanabilir karşı ağırlık. Pikap ve gramofon seçeneklerini karşılaştırırken kartuşun değiştirilebilir olup olmadığına da bakın; ileride yükseltme yapmanın yolu buradan geçer.
Kurulumun Görünmeyen Ayarları: Terazi, Baskı, Hız
Pikap düz ve sağlam bir yüzeye ihtiyaç duyar; tablanın üstüne konan küçük bir su terazisi eğimi hemen gösterir. Hoparlörlerle aynı mobilyaya koymaktan kaçının: bas titreşimi kola ulaşır, yüksek seste uğultu ya da geri besleme oluşabilir. Karşı ağırlıkla ayarlanan iğne baskısı, kartuş üreticisinin belirttiği aralıkta olmalıdır; kaydırma önleyici (anti-skate) ayarı için de başlangıç noktası olarak genellikle bu değer kullanılır, kesin ayar için kullanım kılavuzuna bakılmalıdır.
Hız seçimi basit görünse de sık karıştırılır. Uzunçalarlar çoğunlukla dakikada 33⅓ (kısaca 33) devirde, küçük boy tekliler 45 devirde döner; ancak bazı büyük boy plaklar da 45 devirde basılır. Doğru bilgi plağın etiketinde ya da kapağında yazar. Çalma bitince toz kapağını kapatmak, iğneye ve tablaya biriken tozu belirgin biçimde azaltır.
Plağı Yıpratan Alışkanlıklar
Plağı yüzeyinden tutmak en yaygın hatadır; parmak yağı oluklara tozu yapıştırır ve cızırtıyı artırır. Plak yalnızca kenarından ve etiketinden tutulmalı, dik biçimde saklanmalıdır; üst üste yatay istiflenen plaklar zamanla eğrilebilir. Bavul tipi, dahili hoparlörlü bazı basit modellerde iğne baskısı ayarlanamaz; bu da hem sesi sınırlar hem de plağı gereğinden fazla zorlayabilir.
Aşınmış iğne sessiz bir tahribattır: köreldikçe oluk çeperlerini okumak yerine aşındırmaya başlar. “S” seslerinde çatallanma, plağın iç kısımlarına doğru artan bozulma ve yeni başlayan pürüzlü ses belirgin işaretlerdir. Birçok kartuşta uç tek başına değiştirilebildiği için yedek bir pikap iğnesi edinmek, tüm kartuşu yenilemekten daha pratiktir.
İlk Pikap mı, Sisteme Ek mi? İhtiyaca Göre Karar
Evde hiç ses sistemi yoksa dahili ön yükselteçli bir pikap ile aktif hoparlör çifti en sade başlangıçtır; pikap hoparlöre tek bir sinyal kablosuyla bağlanır. Phono girişli bir amfisi ve pasif hoparlörleri olanlar, dahili ön yükseltece para ödemek yerine kartuş kalitesine ve kol ayarlarına öncelik verebilir. Koleksiyon kurmayı düşünenler için değiştirilebilir kartuş ve karşı ağırlık pazarlık konusu olmaktan çıkar.
Satın almadan önce üç soruyu cevaplayın: pikabı neye bağlayacaksınız, iğne baskısını ayarlayabilecek misiniz ve ileride kartuş yükseltmek isteyecek misiniz? Bu sorulara verilen cevap, bütçe rakamından daha doğru bir yol haritası çizer; iyi kurulmuş sade bir düzen, özellik yüklü ama yanlış ayarlanmış bir cihazdan hem kulağınıza hem plaklarınıza daha iyi davranır.
No Comment! Be the first one.